Art-Based Research Community (ARC) Webinar

Bijeenkomst 4: Beyond Words

Sprekers: Fabiola Camuti, Philippine Hoegen & Debbie Straver

Datum: Donderdag 9 april 2026

‍Tijd: 15:00–17:00

‍Locatie: Online via Zoom

‍

Hoe kunnen non-verbale en op het lichaam gerichte onderzoeksmethoden ons helpen te onderzoeken wat niet gemakkelijk onder woorden te brengen is? Sommige vormen van kennis laten zich niet gemakkelijk in woorden vatten. Deze sessie gaat in op non-verbale en op het lichaam gerichte onderzoeksmethoden – waaronder performatieve, visuele, muzikale en op beweging gebaseerde benaderingen – en onderzoekt hoe deze kunnen helpen om vorm te geven aan affect, herinnering, belichaamde ervaring en collectieve betekenisgeving. Vanuit het snijvlak van kunst, onderzoek en (gezondheids)zorg zijn we geïnteresseerd in wat deze methoden mogelijk maken: wat ze openen, wat ze waarneembaar maken en welke vragen ze oproepen. De sessie gaat ook in op analyse, documentatie en ethiek bij het werken met non-verbaal materiaal.

Het webinar biedt ruimte aan drie sprekers die dit thema vanuit complementaire invalshoeken benaderen: Debbie Straver geeft een inleiding over ‘Creating Cultures of Care’, een achtjarig SPRONG-onderzoeksnetwerk onder leiding van de HKU Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Het netwerk brengt negen leerstoelen en een breed scala aan partners op het gebied van gezondheidszorg, welzijn, de kunsten en het bredere sociale veld samen en onderzoekt hoe artistiek en praktijkgericht onderzoek kan bijdragen aan nieuwe zorgconcepten. Zij zullen vertellen hoe dit netwerk samenwerking tussen disciplines en instellingen wil ondersteunen en ruimte creëert voor nieuwe verbindingen tussen kunsteducatie, gezondheidszorg en maatschappelijke transformatie. Fabiola Camuti en Philippine Hoegen zullen spreken vanuit zowel academische als artistieke/praktijkgerichte kennis die is ontwikkeld binnen hun lopende samenwerking, gericht op een gezamenlijk project genaamd Performing Consent. Hierin bespreken zij hoe ethiek en toestemming worden ontwikkeld binnen het PD-onderzoeksproject van Philippine, Performing Working, waarin een centrale samenwerking, Illness ⇔ Work, mensen met een ziekte, mantelzorgers en opleiders samenbrengt om kennis te genereren via gedeelde creatieve processen. De samenwerking maakt de diverse vormen van arbeid zichtbaar die verweven zijn met ziekte en zorg, terwijl conventionele onderzoekshiërarchieën ter discussie worden gesteld. Het stelt toestemming voor als een voortdurende, relationele praktijk die is gegrondvest op zorggebaseerde, gezamenlijk gecreëerde verantwoordelijkheid. Samen zullen zij nadenken over institutionele samenwerkingsverbanden en over de manier waarop performatieve en co-creatieve methoden onderzoeksprocessen kunnen verdiepen en ruimte kunnen creëren voor vormen van kennis die moeilijk toegankelijk zijn via taal of strikte institutionele kaders alleen.

‍

Wil je deelnemen aan deze webinar? Aanmelden kan via onderstaande button.

‍

Sprekers

‍

Dr. Fabiola Camuti (zij/haar) is hoogleraar Kritische Creatieve Pedagogie aan de HKU Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Ze doet onderzoek, leidt projecten en geeft seminars over onderwerpen als artistiek onderzoek, sociaal rechtvaardige pedagogieën en zorgpedagogieën, participatieve kunst, kunsteducatie en neurodiversiteit, en is als gastkunstenaar-onderzoeker verbonden geweest aan diverse landen en instellingen (Italië, Frankrijk, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk, de VS, Nederland). Daarnaast is ze programmaleider Onderzoek in het Kunstonderwijs (KUO) (Vereniging van Hogescholen), waar ze een nationale werkgroep coördineert die zich richt op het versterken van het kennisecosysteem en de onderzoekscultuur binnen kunsthogescholen, en is ze voorzitter van de HKU-commissie voor Onderzoeksethiek. Sinds 2025 is Fabiola Comenius Leadership Fellow met het toegekende project ‘FRAME: Framework for Research Methods and Skills in Arts Education’. Het project heeft tot doel gezamenlijke artistieke onderzoekstalen te creëren – bottom-up, met verschillende opleidingen, cursusleiders en studenten.

‍

Philippine Hoegen (zij/haar) is een kunstenaar en onderzoeker die werkzaam is in België en Nederland. Haar praktijk richt zich op performance, zowel als artistiek medium als onderzoeksmethodologie. Via performance onderzoekt ze de veranderlijke, geconstrueerde en geënsceneerde aard van het zelf, waarbij ze vaak samenwerkt en disciplines overschrijdt. De laatste jaren richt haar onderzoek zich steeds meer op de politiek, zichtbaarheid en waarde van werk, en op hoe performance de belichaamde, relationele en vaak onzichtbare dimensies van arbeid kan belichten. Hoegen is momenteel onderzoeker en kandidaat voor een Professional Doctorate (PD) aan de HKU (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht). Haar doctoraatsproject, Performing Working, onderzoekt kritisch hoe loonarbeid wordt geïdealiseerd als de primaire maatstaf voor participatie en burgerschap, en hoe deze bevoorrechting leidt tot sociale uitsluiting voor veel mensen, waaronder mensen met een ziekte of handicap. Ze onderzoekt ondergewaardeerde, verborgen en onbetaalde vormen van arbeid en de maatschappelijk ingebakken mechanismen die deze onzichtbaar maken.

• ‍Portfolio and documentation: Research Catalogue‍
• Introduction page Performing Working at HKU

‍

Debbie Straver is met een achtergrond als manager en producent in het interdisciplinaire theater sinds 2015 betrokken bij artistiek en praktijkgericht onderzoek aan de HKU Universiteit voor de Kunsten Utrecht. Momenteel werkt ze daar als beleids- en subsidieadviseur voor HKU-onderzoek en als coördinator van het onderzoeksplatform kunst ≈ onderzoek. Samen met Gjilke Keuning geeft ze leiding aan het nationale expertisenetwerk Creating Cultures of Care. Vanuit professionele interesse en persoonlijke ervaring wil ze bijdragen aan de transitie naar een meer zorgzame samenleving – waarin kunst en kunstenaars een gewaardeerde rol spelen, in wederkerigheid met andere mensen en domeinen.

‍